Yeni Dune uyarlaması hakkında ne biliyoruz?

Bilim kurgu edebiyatının tam zirvesinde oturuyor Dune. Onu sinemaya veya diziye uyarlamak, biraz yürek ister o açıdan. Fiyaskoyu kaldıramayacak kült bir eserden bahsediyoruz. Yarattığı çok katmanlı evrene ruhen sadık kalmak serinin fanatiklerine karşı da bir tür sorumluluk ayrıca. Öyle ”basit” bir evren de değil sözünü ettiğimiz… 1984 yılında David Lynch’in çektiği ilk uyarlamanın aldığı yorumları da düşünecek olursak bu yeni Dune uyarlaması (hatta uyarlamaları) hakkında haberler düşmeye başladığında sardı bizi endişeler… Ama görüp duyduklarımız, bu endişelerin yersiz olduğunu düşündürüyor.

Bu elbette ki ilk uyarlama değil.

Frank Herbert’in serinin ilk kitabı Dune’u, 1965 yılında yayınlamıştı. Herbert, Dune evreninde geçen başka kitaplar yazmış, hatta onun yazdığı altı kitabın ardından oğlu Brian Herbert ve yazar Kevin J. Anderson güçlerini birleştirerek seriyi 2016 yılına kadar taşımış olsa da, hikayenin kilit olaylarının yaşandığı ve bizi bu galaksinin içinde dolaşmaya çıkaran ilk kitabın yeri ayrı.

dune kyle maclahlan

Çok çok uzak bir galakside, yine bizimkinden çok uzak bir gelecekte geçiyor Dune. Bir kan davası bu hikayenin çıkışını yapıyor: Atreides ve Harkonnen hanedanlıklarının ölümüne kapışması sonucu Atreides hanedanlığı dağılır ve bu hanedanın küçük veliahtı Paul Atreides kendini, anneciği ve doğacak kız kardeşiyle birlikte Dune olarak da bilinen Arrakis gezegenin çöllerinde kaçarken bulur. Arrakis’in yerlisi olan Fremen kabilesi, bu kaçan biçare aileye sahip çıkar. Tabii bir sebebi vardır: O meşhur kehanette adı geçen oğlan çocuğu, bizim Paul olabilir mi sahiden?

Özetinin özetinin özetini yapmaya çalıştığımız bu hikaye aslında dini ve felsefi boyutları da olan, çok katmanlı bir mitolojiye sahip. Ve uzaklardaki bir galakside, çöller içinde geçiyor oluşuyla (en basitinden), tahmin edeceğiniz üzere, George Lucas’a da Star Wars evrenini yaratırken ilham veriyor.

Olmuyor, olmuyor

Space operanın, Star Wars’la artık daha da geniş kitlelere yayıldığı bir dönemde, ilk kez filme uyarlanıyor Dune. 1984 yılında, David Lynch tarafından. Paul Atreides rolü Kyle MacLachlan’a teslim. Hatta bu onun rol aldığı ilk film. Film de zaman içinde bir külte dönüşüyor tabii, Lynch’in yarattığı kendine has o hissiyatla beraber ama serinin fanatikleri tarafından gelen eleştiriler o kadar kötü ki. Yerden yere vuruyorlar. Eleştirmenler de pek bayılmıyorlar.

dune david lynch

David Lynch’in bu filmine göre çok daha olumlu yorumlar alsa da 2000’lerin başındaki dizi uyarlamaları da ”zayıf” kalıyor, okuyucunun gözünde. SyFy’da (o zamanlar adı Sci Fi Channel) izleyiciyle buluşan bu serilerin ilk kısmı, Frank Herbert’s Dune 2000’de, Frank Herbert’s Children of Dune ise 2003’te yayınlanıyor. Bu seriler David Lynch’in uyarlamasına göre detaylara daha sadık ama kitabın genel hissiyatına göre daha hafif kalıyor. Yani yine olmuyor.

Yönetmen koltuğunda: Denis Villeneuve

2020’de vizyona girmesi planlanan bu yeni uyarlamaya dair söylentiler aslında çok uzun zamandır dönüyor ortalıkta. Kesinleşmesi ve filmin başına Denis Villeneuve’ün geçeceğinin açıklanması birkaç yıl aldı sadece. Denis Villeneuve; Prisoners, Sicario, Arrival ve Blade Runner 2049 filmlerinin arkasındaki isim. Ama biz özellikle Blade Runner 2049 üzerinde duralım çünkü bu onun yürek yemişliğinin bir kanıtı gibi. Sinema aleminde kült olmuş, görselliği ve hikayesiyle benzersiz bir eseri alıp farklı bir çağa taşımak zor sahiden. Ustaların ustası Roger Deakins’in sinematografisiyle kendi özgün anlatımını yaratmıştı. Kıyaslanmıştı elbette ama iyi de alkışlanmıştı bu yeni yorum.

dune denis villeneuve

Haliyle Denis Villeneuve’ün projedeki varlığı, herkese rahat bir nefes aldırmıştı. Ayrıca hikayeyi iki ayrı filmde anlatacak olması da önemliydi tabii: Bu kadar katmanlı bir eseri tek filme sığdırmak fiziken mümkün değil zaten, şimdiye de başarılı olunamamasında bunun da etkisi vardır muhakkak. (David Lynch’e selam.) Yani hikayeyi detaylarını kaçırmadan, yayarak anlatmak için zamanı olacak Villeneuve’ün, ki bu kitabın hayranları için belirleyici bir haber oldu.

The kadro

2018, Timothée Chalamet’nin yılıydı sahiden. Call Me by Your Name ile tüm dünyaya adını duyurmuş, başarıdan başarıya koşmuştu. Aynı yıl, Timothée’nin serinin ana kahramanı Paul Atreides’i canlandıracağı açıklandı, tribünler coştu. Son iki yıl içerisinde de durmadı ful fors çalıştı Timothée. O artık bir dünya starı ve Paul Atreides rolüne ondan başka kimse bu kadar yakışamazdı. Hem karakterin ruhunu da o kadar iyi anlayıp kapmış ki bu genç yetenek. Yürü be!

dune t

Kadro Timothée Chalamet dışında da çok heyecan verici isimlerle dolu: Oscar Isaac, Zendaya (bu kızın hastasıyız), Rebecca Ferguson, Javier Bardem, Jason Momoa, Josh Brolin, Charlotte Rampling… Coşku iyice arttı.

Çekimler 2019 Mart’ında, Macaristan’daki Origo Film Stüdyoları’nda başladı ama çöller için Ürdün’e ve Caladan gezegeni için de Norveç’e gidilmiş. Filmin Aralık 2020’de ABD vizyona girmesi planlanıyor ama koronavirüsle birlikte tüm vizyon tarihleri ileri bir zamana ertelenmişken kesin bir söz söylemek mümkün değil. O zamana kadar tüm bu sürecin nereye ulaşacağını kestirmek güç tabii.

Ve yeni bir dizi

Villeneuve’ün çekeceği iki filmden bağımsız olarak, bir de dizi uyarlaması var gündemde olan.

Dune: The Sisterhood adlı bu yeni serinin çekimlerine henüz başlanmadı; 2 Kasım’da sete girilmesi planlanıyor. ”Villeneuve’ün çekeceği iki filmden bağımsız olarak” dedik ama bu projede de var Denis Villeneuve: HBO Max’te yayınlanacak dizinin ilk bölümü ona teslim. Yeni film gibi bu da Macaristan ve Ürdün arasında çekilecekmiş. Adından da anlaşılacağı üzere, bu sefer hikaye farklı bir yerden anlatılıyor. İlk kitabın (ve filmlerin) çok öncesine gidecek olan bu dizide tahmin edeceğiniz üzere kadınların yönettiği Bene Gesserit tarikatına geçiş yapılacak.

Dizinin ne zaman yayınlanacağı ise henüz net değil.

Dune uyarlaması Dune uyarlaması Dune uyarlaması