GDO’lu sanatçılar arasından filizlenen orta batı prensesi: Chappell Roan

Dadanizm newsletter duyuru (600 x 600 px)

Chappell Roan, bu sene itibarıyla çoğumuzun anasayfasında yerini uzun bir süre garantilemiş ve müzik endüstrisinde şu anki konumuna ikinci denemesinde ulaşmış orta batılı prensesimiz. 22 Eylül 2023’te The Rise and Fall of a Midwest Princess albümünün çıkışından bu yana kariyerinde bir sürü akılda kalıcı ana imza attı: İlk olarak HOT TO GO! şarkısı ve eğlenceli koreografisiyle TikTok’taki kitlesini yerinden oynattı, sonrasında da öznesi bir kadın olan Red Wine Supernova ile hem queer kimliğini sahiplendi hem de fazlasıyla eşlik edilesi nakaratı ve gönül okşayan aktarımıyla kendini hızlıca sevdirdi. Aynı zamanda bu sene Şubat’tan Nisan’a kadar Olivia Rodrigo’ya dünya turnesinde eşlik ederek sanatını daha geniş bir kitleye ulaştırmayı başardı.

Yükselişine kolektif olarak tanık olduğumuz bu dönemde, partiye nispeten gecikmiş biri olarak, Chappell Roan feminomenini çevreleyen tartışmaları son derece ilginç bulduğum için tüm bunların köküne inmeyi de kendime vazife belledim. (Femininomenon bu arada, Chappell Roan’un ‘‘feminine’’ ve ‘‘phenomenon’’ sözcüklerini birleştirerek türettiği yeni bir kelime ve evet, o ünlü şarkısının adı.) Kim bilir, belki Chappell Roan etrafında dönen bu tartışma, pazarlama süreci iyi kotarılmış bir albüm ile “industry plant’’ dediğimiz endüstrinin sadece kâr makinesi gibi ortaya çıkardığı işler arasındaki nüansı anlamamıza da faydalı olabilir.

Chappell Roan, bundan dört sene önce plak şirketi tarafından yarı yolda bırakılan bir queer sanatçı, nasıl oldu da 2024 yılında dilimize düştü? İlk kez 13 Temmuz haftasında Billboard Hot 100 listesinin o fazlasıyla rekabetçi top 10’luk kısmına queer bir şarkı olan “Good Luck, Babe!” ile giriş yaptı.

Çoğu kişi gibi, benim Chappell Roan ile ilk tanışmam da NPR Tiny Desk performansıyla oldu. Kendine oluşturduğu personası, drag sanatçılarından aldığı görsel ilham ve çarpıcı vokalleriyle ana akım medyaya girişinin dönüm noktası olduğunu düşündüğüm bu performans, onu tanımayanlar üzerinde bile sürükleyici bir etkiye sahip.

NPR Tiny Desk performansı için Marie Antoinette gibi giyinen Chappell Roan her daim drag kültürüne selam çakmayı da ihmal etmiyor. Sasha Colby’nin “I am your favorite drag queen’s favorite drag queen” ifadesini “I am your favorite artist’s favorite artist” şeklinde uyarlayarak tekrarlayan Chappell Roan hem drag kültürünün efsanevi isimlerinden birine atıfta bulunuyor hem de drag kültürünün sanatçı kişiliğine olan katkılarını vurguluyor.

Yeni yükselen sanatçılara gereğinden fazla şüpheci yaklaşan bir yapım olmasına rağmen, Chappell Roan’u çok sevilesi bulduğumu söylemek istiyorum; en son ne zaman yükseliş döneminde bile sanatını arka plana atmadan net bir politik duruş sergileyebilen bir sanatçıyla tanıştık ki? 9 Haziran’daki Governors Ball performansı sırasında Joe Biden hükümetinin Onur Ayı’na ithafen düzenlediği etkinlikte sahne almayı reddettiğini belirten Chappell Roan, “My Kink Is Karma” şarkısını utanmadan pinkwashing yapan hükümete adadığını söyledi: “Bu, beni Onur Ayı için performans sergilemeye davet eden Beyaz Saray’a gelsin. Biz özgürlük, adalet ve herkes için eşitlik istiyoruz. Bunu yaptığınızda, işte o zaman geleceğim.”

ABD’nin Demokratik Partisinin temsilcisi ve şu anki başkanı Joe Biden’ın sıkça dile getirdiği LGBTİ+ desteği, maalesef son yıllarda artan transfobiyi azaltmaya yetmedi, aksine trans karşıtı yasaların en çok Biden yönetiminde yürürlüğe girmesiyle sonuçlandı. Bu demek değil ki Biden hükümeti bu yasaların hepsi için sorumlu tutulmalıdır, ama aynı zamanda queer dayanışması yaparak genç oyları toplamaya çalışmadan önce Biden takımı oturup “Biz bu insanlar için ne yapabildik?” diye düşünmelidir, çünkü kendisi düşünebilecek durumda gözükmüyor.

Sözünü ettiğimiz Governors Ball konserine Özgürlük Heykeli kostümüyle çıkan Chappell Roan, başka bir şarkı arasında Emma Lazarus’un Özgürlük Heykeli şiirini alıntılayarak İsrail işgalini fonlayan Amerikan hükümetine ve işgalden muzdarip Filistin halkına atıfta bulunarak sözlerine şu şekilde devam etmişti: “’Yorgunlarınızı, fakirlerinizi, özgürlüğe özlem duyan toplu kitlelerinizi bana verin’ … Bu, trans haklarında özgürlük demek, kadın haklarında özgürlük demek ve en önemlisi, işgal altındaki bölgelerdeki tüm baskı altındaki insanlar için özgürlük demek!”

@kaylaswonderland

“the role of the artist is to make the revolution irresistible” – toni cade bambara. it is so rare to see people in the spotlight use it well & with genuine passion, it’s not lost on me at all that chappell’s upbringing as a young sapphic in the midwest led her here. grateful for her, community always♥️ #chappellroan #theriseandfallofamidwestprincess #wlw #govball2024 #nyc

♬ original sound – makayla💌

Radikal sağcı rejimlerin arttığı ve ilerici figürlere hasret kaldığımız bir politik status quo’da Chappell Roan gibi insanlara her zamankinden daha fazla ihtiyacımız var. Kaldı ki Chappell Roan’un sevilebilirliği müziği ve politik doğruculuğunun çok daha ötesine gidiyor. Öyle ki, kendisi endüstri sonu canavarı Azealia Banks tarafından bile “çok tatlı” olarak tarif ediliyor.

Ancak, her şeyin Chappell için bu kadar tıkırında gitmesi bir kitleyi de şüpheye düşürüyor. “Industry plant” söylemlerine maruz kalan sanatçıların birden hayatlarının değişmesini izlerken oluşan bu şüpheler her zaman yersiz değil. Televizyon programları, viral videolar ve birkaç festivalde boy göstermesinin ardından herkes gibi Chappell Roan için de bu şüpheler oluştu. Mesela Sabrina Carpenter, ustaca yönettiği sosyal medya görünürlüğü ve peş peşe çıkardığı iki single’ının listelerdeki başarısıyla (Billboard Hot 100’da her hafta birinci sıra için birileriyle sandalye kapmaca oynuyor resmen) “o” kız olma statüsünü nerdeyse tamamen güvence alsa da, “industry plant” iddialarından kaçamadı.

Dikkatli bakıldığında bu iki ismin de endüstride uzun yıllardır bulunan ve başarıları için çabalayan sanatçılar olduklarını görmek çok kolay. Sabrina Carpenter 2015 yılından beri düzenli albüm çıkarırken, Chappell Roan’un da ilk EP’sini 2017 yılında çıkardığını biliyoruz. Dolayısıyla kariyerleri yeni bile değil, sadece anasayfalarımızda yeniler. Kariyerleri için kendilerini yeniden keşfeden sanatçılara yersiz ithamlar yapmaktansa herkesi hak ettikleri övgüyü vermeye davet ediyorum.

İster inanın ister inanmayın, Chappell Roan ve Sabrina Carpenter gibi isimler Spotify algoritmamıza birdenbire ışınlanmıyor. Chappell Roan müzik endüstrisiyle mücadelesi ve ilk denemesinde başarısız oluşu hakkında son derece açık sözlü. Ahmet Ertegün’ün kurucularından olduğu Amerika bazlı plak şirketi Atlantic Records ile anlaşması kapsamında, henüz 17 yaşındayken School Nights EP’sini çıkaran sanatçı o süreçte küçük bir kitle edinmeyi başarsa da, plak şirketi Chappell Roan’un 2020 single’ı “Pink Pony Club”dan yeteri kadar kâr elde edemediği için sanatçıyla ilişkisini kesiyor. PEOPLE ile gerçekleştirdiği röportajında Chappell Roan “Tüm paramı kaybettim ve ailemin evine taşınmak zorunda kaldım” diyerek Missouri’ye geri dönme sürecini anlatıyor. Neyse ki bundan yıkılmayan Chappell Roan, bir süre sonra Los Angeles’a geri taşınıp bağımsız bir sanatçı olarak kariyerine devam ediyor. 2022’ye kadar “normal” işlerde çalışan ve aynı zamanda müziğe küsmemek için çaba sarf eden Chappell Roan, onu nelerin beklediğinden habersiz bir şekilde TikTok üzerinden kitlesini büyütmeye devam ediyor. Daha sonra sanatçının nokta atışı reklam hamleleri ve karizması göz önünde bulundurulduğunda, ilk albümü The Rise and Fall of a Midwestern Princess’in başarılı olmaması için hiçbir sebep kalmıyor.

Dolayısıyla bizim bugün “HOT TO GO!” kareografisini ezberlemiş oluşumuz zengin iş adamlarının yapımından ziyade, sanatını icra etmek için defalarca uğraşmış queer bir kadının çabalarının sonucu oluyor. Kültürle iç içe ve tarihin doğru tarafında olabilen sanatçılara hasret kaldığımız bu dönemde, Chappell Roan bir süredir tanıştığımız en ferahlatıcı isimlerden biri. Anasayfanızda kapladığı yer sizi rahatsız etmiyordur umarım, çünkü bir süre orada kalacak gibi duruyor!