Daha kişisel, yine eğlenceli ve fazlasıyla dürüst: Sex Education 3. sezon incelemesi
Otis’in çizgili montuyla, Maeve’in piercingiyle, Eric’in nefis göz makyajıyla, Lily’nin “uzaylı” saçlarıyla çoktan ikonikleştiği Sex Education, hormonların tavan yaptığı bir yerden çıkarak ‘gençlik dizisi’ dediğimiz janraya oldukça dürüst ve bir o kadar da eğlenceli bir yorum getiriyor. Güney Galler bölgesinde yer alan Moordale Lisesi’ne yıllardır konuk oluyor ve her sene bu okulun koridorlarına dönmeyi iple çekiyoruz. Çünkü orada biraz kendimizi, biraz da aklımıza bile gelmeyen bazı ihtimalleri görüyoruz. Neticede din, dil, ırk gibi ayrımları alaşağı edip herkese eşit davranabilen tek bir şey var hayatta: Ergenlik. Kimseyi atlamıyor, herkes için aynı derecede bol hormonlu bir deneyim sunuyor.
Sex Education’ın üçüncü sezonu geçtiğimiz günlerde, neredeyse ikinci senelik bir aranın ardından (sonunda!) yayınlandı ve kendisine neden bu kadar bağlandığımızı yeniden hatırlattı. İlk iki sezonda Otis ve Maeve ilişkisi etrafında şekillenen Sex Education, üçüncü sezonuyla hikayeye yeni karakterler katıyor, onlara tuttuğu merceği iyice yakınlaştırıyor ve böylelikle üstün körü tanıdığımız birçok karakterin kişisel alanlarına dahil oluyor. (Evet, en mahrem anlar üzerinden hem de!)
Hal böyle olunca ilk sezonların heyecanını tadamasak da, Adam, Ruby, Aimee, Lily gibi daha yabancı kaldığımız karakterlerle oturup iki lafın belini kırabiliyoruz. Koca bir sezonu daha yine bir çırpıda bitirmenin pişmanlığı üzerimizde, Otis’in o gür bıyıkları gözlerimizin önündeyken (bıyıklı Otis’i unutmak biraz zaman alacak) bu eğlenceli gençlik dizisinin son sezonuna dadanıyoruz.
Sex Education, başta da dediğimiz gibi kurgusal bir İngiliz kasabası olan Moordale’de geçiyor. Buradaki Moordale Lisesi’ne giden öğrenciler dünyanın her yerindeki yaşıtlarıyla aynı sorunlarla cebelleşiyorlar elbette. (ERGENLİK!) Bir yandan akademik hayatları, gelecekleri için eğitimlerini sürdürürken bir yandan da bitmek bilmek ergenlik sorunlarıyla baş etmeye, kendilerini tanımaya, sosyal hayatta var olmaya çalışıyorlar. Yine de en büyük sorunları, daha doğrusu kafalarını karıştıran öncelikli konuları -elbette ki- seks. Cinsel sağlık, güvenli seks, doğum kontrolü gibi konularda birbirinden tecrübesiz/bilgisiz olan bu gençlere kimse “gerçek” bir cinsellik eğitimi vermiyor. Dolayısıyla bu liseli arkadaşlarımız sağdan soldan duydukları yalan yanlış bilgilerle, acı tecrübelerle cinsel hayatı keşfetmeye çalışıyorlar. Ve burada da devreye bizim yaşına göre oldukça olgun, zeki ve seks konusunda teorik bilgileri bir hayli fazla olan Otis karakterimiz devreye giriyor. Otis bir şekilde kendini arkadaşlarına, bir seks terapisti olan annesinden öğrendiği bilgilerle tavsiye verirken buluyor. Her an her yerde fırsatları görebilen, aykırı ve okulun havalı kızı olan Maeve ise Otis’in bu kutsal bilgilerinden daha fazla faydalanabileceklerini fark ediyor. Platonik aşkı Maeve’e hayır diyemeyen Otis, Maeve’in gizli “seks kliniği” teklifini geri çeviremiyor ve ikili bu işten para kazanmaya başlıyor. Başlarda seks kliniği tıkır tıkır işlese de, elbette Otis ve Maeve’in bu kaçamak girişimleri ortaya çıkıyor ve olaylar gelişiyor.
Gillian Anderson’ın yine izlemelere doyamadığımız karakteri, seks terapisti Jean Milburn’ın da dediği gibi, elbette her şeyi sekse bağlamıyor Sex Education. Evet, ana temamız özellikle gençler söz konusu olduğunda konuşulmaya çekinilen ve dünyada sadece sayılı müfredatlarda eğitime dahil edilen cinsel eğitim. Ama kendisini sadece bu konuyla sınırlandırmıyor Sex Education; bize birbirinden güzel dostluklar izletiyor, özgürlüklerimizi, haklarımızı hatırlatıyor ve bizi kaç yaşında olursak olalım sanki lise çağındaymışız gibi hayata hazırlıyor. Bu saydıklarımız arasında bizce en kıymetli olan meziyeti ise cinsel özgürlük meselesine vurgu yaparken hiçbir duruma veya ilişkiye yargı getirmemesi diyebiliriz.
İlk iki sezonda özellikle cinsel özgürlük konusunda birbirinden doğru ve anlamlı öğretileriyle isminin hakkını veriyor gerçekten. Komedi türündeki bir gençlik dizisinden beklenmeyecek derecede çarpıcı, doğru mesajlarla dolu Sex Education. Ve biz tüm bu mesajların dünyanın en çok izlenen dijital platformu olan Netflix’te yayınlandığı, bu kadar geniş bir kitleye ulaşabildiği için mutluyuz. Ayrıca üçüncü sezonda aramıza katılan non-binary karakterle beraber kapsayıcılığını iyice genişleten Sex Education, izleyicilere hem oldukça eğlenceli bir komedi sunuyor hem de yetenekli genç oyuncuları sayesinde karakterlerle güçlü ve duygu yüklü bağlar kurmamızı sağlıyor.
Biraz, bazen spoiler…
“Sex Education’ı neden izlemeliyiz?” girişinin ardından yayınlanan son sezonu yorumlamaya geçebiliriz. Bu sezonda, Maeve ve Otis’in azalan ekran süreleri Adam ve Ruby’e yarıyor kesinlikle. İlk iki sezonda bağ kurmakta zorlandığımız bu iki karakteri çok daha iyi tanıdık ve anladık. Hatta bir noktada, vazgeçilmezlerimiz olan Otis ve Eric yerine bu iki karakterin tarafında bulduk kendimizi; onların sırtını sıvazlamak, onları teselli etmek istedik. Onun için bu sezonun analizine de Adam ve Ruby ile başlamak geldi içimizden.
İlk sezonlarda biraz karikatürize kalan, liselerin vazgeçilmezi olan zorba kontenjanını dolduran ve herkese karşı sergilediği nefret dolu tavırlarıyla iticiliğin sınırlarını zorlayan Adam’ın geldiği nokta gerçekten gurur verici. Adam, bu açıdan en sağlam karakter gelişimlerinden birine sahip. Bu gelişimin her anına şahit olduğumuz bu sezon, nihayetinde Adam’ı kalbi kırık bir vaziyette bıraksa da, o artık ne istediğini bilen, kalbinin kapılarını sevdiği insana açabilen ve değişime, gelişime hazır bir genç adam. Ruby için de benzer şeyleri söyleyebiliriz. Onu da aslında bir yerlerden tanıyoruz; dış görünüşünden başka hiçbir şeye önem vermeyen bir “mean girl” olarak resmedildi kendisi. Ve Ruby’nin de tıpkı Adam gibi güven problemleri vardı ve bu nedenle en yakınlarındakileri bile acımasız tavırlarla kendinden uzaklaştırmayı tercih ediyordu bildiğiniz üzere. Üçüncü sezonda ise bu anlattığımız noktadan sahnelerini iple çektiğimiz, Otis’le olan ilişkisini desteklediğimiz, çok daha yakından tanımak istediğimiz bir karaktere dönüştü.
Aimee’yi ise geçtiğimiz sezon uğradığı cinsel saldırının travmatik etkilerini Jean ile yaptığı terapilerle aşmaya çalışırken bulduk. Dr. Milburn’ın yine şahane noktalara parmak bastığı bu terapiler, işin içinden çıkamadığımız durumlarda profesyonel bir yardım almanın önemini anlatıyordu bize. Hazır Dr. Milburn’dan bahsetmişken, bu sezonda “ileri yaş gebeliği” gibi ekranlarda çok nadir denk geldiğimiz bir başka konuya değindiğini gördük Sex Education’ın. Bu durumu yaşayan ve toplum baskısına sıkça maruz kalan kadınlar için oldukça değerliydi bu anlar.
Bu sezonun öne çıkan bir başka karakteri Lily’e gelirsek, ilk iki sezonda zor da olsa kendisini bulan, tutkunu olduğu, severek yazdığı uzaylı erotik öykülerini sonunda birileriyle paylaşan ve beklediğinden daha olumlu geri dönüşler alan Lily’i bu sezonda kendisiyle kavgalı bir vaziyette gördük. Sonunda gerçek bir ilişkisi olmuş ve kız arkadaşı Ola tarafından anlaşıldığına inanmıştı Lily. Yeni okul müdürünün acımasız cezaları ve herkesi “normalleştirme” çabalarından belki de en çok etkilenen isim oldu ve kendisini diğer insanların gözünde bir uzaylı yapan tutkularından vazgeçme noktasına geldi. Ama gördük ki bu tutkuları Lily’i Lily yapan eşsiz parçalardı ve bunları denklemden çıkarınca geriye boş, soğuk duvarlar kaldı. Lily’nin hikayesi bize açıkça şu unutulmaz dizeleri öğütledi; başkası olma kendin ol, böyle çok daha güzelsin!
Maeve, Otis ve Eric’ten en son bahsediyor olmamıza biz de şaşırsak da bu durumdan pek de şikayetçi değiliz. Maeve ve Otis ilişkisi geçtiğimiz sezon sonunda aramıza yeni katılan karakterimiz Isaac’in entrikaları yüzünden sıkıcı bir döngüye girmişti hatırlarsanız. Bu çift olamama halini uzatıp uzatıp önümüze koymamaları aslında bir noktada oldukça iyi; zira yeni karakterlere, yeni hikayelere yer açıyorlar böylelikle. Bu nedenle biraz geri planda kalmaları hem bize hem onlara iyi geldi sanki. Maeve seks kliniğine ve Otis’e harcadığı zamanı ve enerjiyi ailesine yönlendirirken, Otis’in bu süreçte annesinden uzaklaştığına şahit olduk. İkilinin yolları finalde yine kesişti elbet, ama vuslat şaşırtıcı bir şekilde (!?) yine başka bahara kaldı. Eric’in ise o eğlenceli enerjisine biraz hasret kaldık bu sezon, sanki kendisiyle aramızda görünmez duvarlar vardı.
Her ne kadar büyük bir gelişme kaydetmiş olsa da ilişkiler ve cinsel yönelimi konusunda keşif aşamasında olan Adam’la başlayan ilişkileri, sokaklarda bir drag queen olarak salınmaya hazır olan Eric’in karakterini frenlemesine sebebiyet verdi. Sonuçta da, hiçbir baskıya ve yasağa gelemeyen Eric, erkek arkadaşına karşı olan sadakatini yine koruyamadı. Onun hikayesi de Otis ve Maeve ilişkisiyle benzer bir kadere sahip anlayacağınız, bir garip kısır döngüde.
Üçüncü sezonun en olmamış, oturmamış karakterinin ise yeni okul müdürü Hope olduğunu düşünüyoruz. Karakterin o havalı girişinden bir işkillenmiştik zaten ama gerçek yüzünün bu kadar hızlı, suni bir şekilde ortaya çıkmasını beklemiyorduk. Tüp bebek kliniğinde kendisiyle sık sık rastlamamız ise hem o anlamsız gaddarlığının sebebinin ortaya çıkacağını hem de kendisinin de anlatılacak bir hikayesi olduğunun kanıtıydı sanki. Maeve’in Amerika’dan dönüşünü, Otis’in yeni doğan kardeşiyle olan ilişkisini, Adam’ın kendisini daha da geliştirmesini, Lily’nin egzantrik öykülerini ve Dr. Milburn’ın aydınlatıcı tavsiyelerini dördüncü sezonda (henüz açıklanmayan) izlemeyi ve Moordale Lisesi’nin o güzel kampüsüne dönmeyi yine dört gözle bekliyor ve yazımızın sonuna geliyoruz.