Tüylü, tuhaf ve fenomen: Labubu’lara dadanıyoruz
Çanta süsü gibi görünse de sosyal medya yıldızlarının, koleksiyonerlerin ve protestocuların elinden düşmüyor. Labubu’lar çok uzun zaman önce sadece bir oyuncak olmayı bıraktılar.
Sosyal medyanın bize öğrettiği bir şey varsa, o da her şeyin her an viral olabileceği ve isteseniz de, istemeseniz de bu rüzgâra bir şekilde kapılacağınız. Gözünüzden kaçsa bile algoritmanın ya da arkadaş grubunuzun ısrarıyla dönüp dolaşıp o “şeyle” karşılaşmanız an meselesidir. Son zamanlarda bu etkiyi yaratan figürlerden biri, pek de alışıldık olmayan bir oyuncak: Labubu.
Şimdi biraz yaklaşın: Bu tuhaf yaratık tam olarak nereden çıktı, neden bu kadar insan onun peşinde ve hatta sabah üçte kalkıp bir oyuncak için sıraya giriyorlar, birlikte dadanalım.
Sosyal medyanın bize öğrettiği bir şey varsa, o da her şeyin her an viral olabileceği ve isteseniz de istemeseniz de bu rüzgara bir şekilde kapılacağınızdır.
Mutlaka siz de denk gelmişsinizdir; peluş küçük gövdeleri, sivri kulakları, kocaman gözleri ve tuhaf gülüşleriyle her yerde karşımıza çıkan o oyuncaklarla. (90’lar çocuklarına not: Hayır, renkli saçlı trollerden bahsetmiyoruz 🥲) Hadi, sizi bugün internetin yeni gözdesi Labubu ile tanıştıralım.
Kendisi küçük bir peluş oyuncak. Boyutları sağ olsun, çanta süsü olarak da kullanılabiliyor. Farklı boyutlar ve figürler olarak piyasadalar. Labubu tek başına bir karakter değil; Hong Konglu sanatçı ve yazar Kasing Lung tarafından yaratılan “The Monsters” (Canavarlar) adlı daha büyük bir grubun parçası. The Monsters, 2015’te İskandinav mitolojisinden ilham alan resimli bir kitap üçlemesiyle ortaya çıktı. 2019’da oyuncak devi Pop Mart, bu karakterleri bugün bildiğimiz haline getirdi. Merak ediyorsanız, Labubu sözcüğünün de özel bir anlamı yok. Pop Mart, resmi satış sitesinde Labubu’ları “iyi kalpli ve her zaman yardım etmeye çalışan bir karakter” olarak tanımlıyor ve sonrasında hemen ekliyor: Fakat çoğu zaman yaptığı yardımlar farkında olmadan tam tersi etki yaratır!
Labubu 101’i tamamladıysak, bu evrende biraz daha derine inelim. Labubu evreninde yalnızca Labubu yok, arkadaşları da var. Lider Zimomo, Labubu’nun sevgilisi Tycoco ve arkadaşı Mokoko, bu evrende dikkat çeken diğer figürler ve her ne kadar Labubu seviyesinde olmasalar da epey seviliyorlar.
Güzel ve kusursuz bebekler, cafcaflı arabalar, sevimli peluşlar… Ataerkil endüstrinin güzellik standartlarından oyuncaklar da azade değil elbette. Haydi biraz etrafınız buğulansın, oyuncaklarınızı hatırlayın. Her biri kusursuz, güzel ya da sevimli değil miydi? Neyse ki Labulu’ların estetik kaygıları yok. Ama masum da sayılmazlar. Zaten her yerdeler. Kelimenin tam anlamıyla her yerdeler, sadece çantalar da ya da kemer tokalarında değil… Öyle ki geçen günlerde ABD’de, Onur Yürüyüşü’nde ve Los Angeles’taki göçmen baskınlarına karşı yapılan bir protestoda da karşımıza çıktılar.
Lisa’dan Rihanna’ya uzanan bir fan kitlesi
Peki neyi var bu oyuncakların? Neden bu kadar sevilip popüler oldular? Onlar da bir süre sonra hevesimizi alıp varlığını bile unutacağımız oyuncaklar dolabına gidecekler mi yoksa satış fiyatları nedeniyle popülerlikleri yok olsa da saygılı bir şekilde raflara mı kalkacaklar?
İlk olarak 2019’da piyasaya sürülen Labubular, bir süre sadece Çin’de popülerdi. Çin odaklı araştırma şirketi ChoZan’ın kurucusu Ashley Dudarenok’a göre Labubu’nun yükselişi, ülkenin pandemiden çıkış süreciyle aynı döneme, 2022 sonuna denk geldi.
Takvimler 2025’i gösterirken ise Labubu’lar hiç olmadığı kadar popülerler. News.com.au’nun haberine göre, oyuncağın Avustralya’daki son “çıkan” partilerinde, dağıtımcı firma Pop Mart’ın önünde sabah saat üçte kalkıp kuyruğa girenler upuzun kuyruklar oluşturdu.
Elbette neden bu kadar popüler olduklarının net bir cevabını bilemeyiz. Ancak ünlerine ün katan etkenlerden birinin sosyal medya olduğunu söylemek yanlış olmaz. Üstelik tanıdığımız simaların ellerinde gördük bu küçük tuhaf oyuncakları. Labubu’nun popülaritesindeki büyük artışın en büyük kahramanlarından biri BlackPink grubundan Lisa. Şarkıcı geçen yıl lüks bir çantanın içinden sarkan minik bir Labubu ile görüntülendi. Ayrıca sosyal medyada sık sık bu yaratığa olan sevgisini dile getiriyor. Teen Vogue için çekilen son bir videoda “Labubu benim bebeğim” dedi. Dua Lipa, Kim Kardashian ve Rihanna da Labubu tutkunlarından.
Zaten oyuncaklar çok uzun süredir sadece çocuklara özel değil, siz de fark etmişsinizdir. Yetişkinlerin bir türlü atlatamadıkları nostalji takıntıları mı dersiniz, yoksa yaşanamayan çocukluğa bir isyan mı ya da belki de yetişkinliğe geçişe bir direnme biçimi olarak “çocuk” kalmak mı, bilinmez…
The Guardian yazarı Van Badham, “Belki de canavar suratlı, tüylü bir top, bugünün karanlığının kabul ettiği teselli nesnesidir” diyor örneğin bu ilginin nedenini açıklarken. Ve o da yetişkinliğe getiriyor konuyu. Boyama kitapları, sık sık geri dönen kült yapımlar, animasyon filmler, video oyunları… Tüm bunları hatırlatarak, “Belki de Labubu, bugünün karmaşık ve bunaltıcı yetişkin dünyasından çocukluğun yalınlığına kaçış imkanı sunan bir yanılsamayı temsil ediyor” diyor ve bizi yakalıyor.
Yetişkinliğe öfke…Bunun için Labubu’lara büyük meblağlarda para ödemeye gerek var mı bilmiyoruz tabii. Ama insan, bu krizler çağında dokuz dişli, tuhaf sırıtışlı, peluş bir canavarı bile bir tepki aracı olarak konumlandırabiliyormuş meğer. Belki de Labubu’ların da kafası bizim kadar karışıktır.
Yetişkinliğe dair her şey bu kadar yorucuyken birileri de çanta kenarına bir Labubu iliştirmekle oyalanabiliyor demek ki… Ne diyelim?
@williamjwade